İthalatta Gözetim Uygulaması Uyuşmazlıklarında Bölge İdare Mahkemeleri Arasındaki Farklı Kararlardan Kaynaklanan Aykırılıklar VDDK Kararı ile Giderilmişti
Özet
Uyuşmazlığa konu olayda Bölge İdare Mahkemeleri tarafından gözetim uygulamasına tabi ithal eşyanın fatura değeri ile Tebliğde öngörülen gözetim kıymeti arasında fark oluştuğu durumlarda Gümrük Kanunu’nun 211. maddesi kapsamında geri verme başvuru yolunun mu yoksa yine aynı kanunun 242.maddesi kapsamında itiraz yolunun mu izleneceği yönündeki aykırılıkların kaldırılmış ve bu anlaşmazlıklar çözüme bağlanmıştır.
Kapsam
Danıştay VDDK tarafından verilen E.2025/15, K.2025/16 sayılı karara konu uyuşmazlık ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinin (1) numaralı fıkrasında 18.07.2021 tarihli 7333 sayılı kanun ile yapılan düzenleme sonrasında tescil edilen beyannameler bakımından ithal edilen ve gözetim uygulamasına tabi eşyanın fatura değeriyle, bir başka deyişle gerçek satış bedeliyle Tebliğde öngörülen gözetim kıymeti arasındaki farkın Gümrük Kanunu’nun 242.maddesi kapsamında çözüme kavuşturulması gerektiğine, 211.madde kapsamında geri verme yoluna başvurulmasının dava yolunu açmayacağına hükmetmiştir. Nitekim konuya ilişkin olarak 2024 tarihli E.2023/6, K.2024/1 sayılı VDDK kararındaki tespitler de bu şekildedir.
Bu kapsamda söz konusu ihtilafta Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu tarafından,
- Gözetim uygulamasının bir dış ticaret önlemi olduğu,
- Gümrük vergisi mükellefleri için öngörülen yükümlülüğün yalnızca gözetim belgesi ibrazı zorunluluğu olduğu ve bu zorunluluğa uyulmasının ek tahakkuk düzenlenmesini gerektiren bir durum oluşturmadığı,
- İthalatta gözetin uygulaması tebliğlerinde belirtilen birim kıymetin eşyanın gerçek satış bedelini oluşturmadığı,
- Gümrük Kanunu’nun 2021 yılında değiştirilen 211.maddesi uyarınca bu değişiklikten itibaren ticaret politikası önlemlerine tabi eşyaların gümrük kıymetinin yükümlünün kendi beyanı ile artırılması durumunda 211.madde kapsamında yapılan geri verme başvurularının kabul edilemeyeceği fakat beyannamelere ihtirazi kayıt konulması halinde 242.madde kapsamında itiraz yolunun bu uyuşmazlıklara uygulanacağı,
hüküm altına alınarak uygulamada yer alan farklı yöndeki Bölge İdare Mahkemeleri arasındaki ayrılıklara açıklık getirilmiştir. Bu karar tüm vergi mahkemeleri ve Bölge İdare Mahkemeleri açısından bağlayıcı niteliktedir. İthalatta gözetim uygulamasına ilişkin söz konusu Danıştay VDDK kararının; gerek konuya dair yapılan başvuru yollarına ilişkin, gerekse konun esasına ilişkin olarak verilecek kararlarda belirleyici olacağı kanaatindeyiz.
İlgili karara aşağıdaki bağlantı yardımıyla ulaşabilirsiniz:
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu’nun 13.11.2025 tarih ve E.2025/15, K.2025/16 sayılı kararı
